Czym jest hantawirus i dlaczego budzi coraz większy niepokój?
Hantawirus to grupa groźnych wirusów przenoszonych głównie przez gryzonie. Patogeny te mogą prowadzić do ciężkich chorób układu oddechowego oraz nerek. W ostatnich latach temat hantawirusa regularnie wraca do debaty publicznej. Wynika to z rosnącej liczby zakażeń w różnych częściach świata oraz zwiększonej obecności gryzoni w otoczeniu człowieka.
Największe zagrożenie stanowi kontakt z wydzielinami zakażonych myszy i szczurów. Wirus może znajdować się w moczu, ślinie oraz odchodach gryzoni. Niebezpieczne stają się także miejsca długo nieużytkowane. Szczególnie dotyczy to piwnic, magazynów, altan, garaży i domków letniskowych.
Wiele osób błędnie zakłada, że zagrożenie pojawia się wyłącznie w zaniedbanych budynkach. Tymczasem hantawirus może występować również w nowoczesnych obiektach. Wystarczy obecność jednego zakażonego gryzonia. Dlatego ogromne znaczenie ma szybkie wykrycie problemu oraz profesjonalna dezynfekcja pomieszczeń.
Hantawirus – skąd pochodzi nazwa wirusa?
Nazwa hantawirus wywodzi się od rzeki Hantan w Korei. To właśnie tam po raz pierwszy opisano zakażenia związane z tym patogenem. Obecnie wiadomo, że wirusy z tej grupy występują praktycznie na całym świecie. Różnią się jednak typem oraz stopniem zagrożenia dla człowieka.
W Europie dominują szczepy powodujące gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym. W Ameryce Północnej oraz Południowej częściej występują odmiany prowadzące do ciężkiej niewydolności oddechowej.
Eksperci podkreślają, że zmiany klimatyczne oraz wzrost populacji gryzoni mogą wpływać na częstsze występowanie zakażeń. Problem dotyczy zarówno terenów wiejskich, jak i miejskich.
Jak dochodzi do zakażenia hantawirusem?
Najczęstsze źródła zakażenia
Do zakażenia hantawirusem dochodzi przede wszystkim podczas kontaktu z odchodami zakażonych gryzoni. Bardzo niebezpieczne są wyschnięte odchody i mocz. Podczas sprzątania drobinki mogą unosić się w powietrzu. Człowiek wdycha wtedy aerozol zawierający wirusa.
Zagrożenie pojawia się szczególnie podczas:
sprzątania piwnic,
czyszczenia strychów,
opróżniania garaży,
prac w magazynach,
porządkowania domków letniskowych,
kontaktu z martwymi gryzoniami,
przebywania w pomieszczeniach z obecnością myszy lub szczurów.
Ryzyko wzrasta w miejscach słabo wentylowanych. Problem dotyczy również budynków długo zamkniętych.
Czy hantawirus przenosi się między ludźmi?
Większość odmian hantawirusa nie przenosi się z człowieka na człowieka. Wyjątek stanowi wirus Andes występujący głównie w Ameryce Południowej. Możliwość transmisji pomiędzy ludźmi pojawia się jedynie przy bardzo bliskim kontakcie.
Dla większości mieszkańców Europy największym zagrożeniem nadal pozostają zakażone gryzonie oraz zanieczyszczone pomieszczenia.
Objawy hantawirusa – jak rozpoznać zakażenie?
Pierwsze symptomy zakażenia
Początkowe objawy hantawirusa przypominają grypę lub silne przeziębienie. To właśnie dlatego wiele zakażeń początkowo pozostaje nierozpoznanych. Objawy mogą pojawić się nawet kilka tygodni po kontakcie z wirusem.
Najczęściej występują:
wysoka gorączka,
silne bóle mięśni,
dreszcze,
osłabienie,
bóle głowy,
nudności,
bóle brzucha,
wymioty.
U części pacjentów rozwijają się bardzo poważne problemy oddechowe.
Zaawansowane objawy hantawirusa
W ciężkich przypadkach dochodzi do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia. Chory może mieć trudności z oddychaniem. Pojawia się duszność oraz płyn w płucach. Niektóre odmiany wirusa prowadzą również do niewydolności nerek i zaburzeń krzepnięcia.
Najgroźniejsze objawy obejmują:
niewydolność oddechową,
krwawienia,
spadek ciśnienia,
uszkodzenie nerek,
wstrząs,
problemy z krążeniem.
Śmiertelność przy niektórych odmianach hantawirusa może być bardzo wysoka. Dlatego szybka diagnoza ma ogromne znaczenie.
Hantawirus a obecność gryzoni w budynkach
Dlaczego myszy i szczury są tak niebezpieczne?
Gryzonie stanowią główny rezerwuar hantawirusów. Oznacza to, że mogą przenosić wirusa przez długi czas bez widocznych objawów choroby. Jednocześnie stale wydalają patogen do środowiska.
Szczególnie groźne są:
myszy polne,
myszy domowe,
szczury wędrowne,
szczury kanałowe.
Obecność nawet pojedynczego gryzonia może prowadzić do skażenia dużej powierzchni. Problem dotyczy także systemów wentylacyjnych oraz trudno dostępnych przestrzeni technicznych.
Gdzie najczęściej pojawia się zagrożenie?
Hantawirus może występować wszędzie tam, gdzie pojawiają się gryzonie. Najbardziej narażone są:
Piwnice i garaże
To miejsca rzadko sprzątane. Panują tam idealne warunki dla myszy i szczurów.
Magazyny oraz hale
Obiekty przechowujące żywność są szczególnie atrakcyjne dla gryzoni.
Domki letniskowe
Budynki sezonowe często przez wiele miesięcy pozostają zamknięte.
Budynki gospodarcze
Stodoły, szopy i pomieszczenia techniczne zwiększają ryzyko kontaktu z wirusem.
Obiekty gastronomiczne
Każda obecność gryzoni w restauracji lub magazynie żywności stanowi poważne zagrożenie sanitarne.
Dlaczego zwykłe sprzątanie nie wystarcza?
Największy błąd podczas usuwania odchodów gryzoni
Wiele osób próbuje samodzielnie posprzątać miejsca skażone przez myszy lub szczury. To ogromny błąd. Zamiatanie lub odkurzanie suchych odchodów może powodować unoszenie się zakażonych cząstek w powietrzu.
Właśnie wtedy ryzyko zakażenia gwałtownie wzrasta.
Niebezpieczne działania obejmują:
zamiatanie odchodów,
używanie zwykłego odkurzacza,
sprzątanie bez maseczki,
brak rękawic ochronnych,
czyszczenie bez dezynfekcji.
Konieczność profesjonalnej dezynfekcji po gryzoniach
Po stwierdzeniu obecności gryzoni konieczna jest skuteczna dezynfekcja. Samo usunięcie myszy nie eliminuje zagrożenia biologicznego. Wirusy mogą pozostawać na powierzchniach przez długi czas.
Profesjonalna dezynfekcja pozwala:
ograniczyć ryzyko zakażenia,
usunąć skażenie biologiczne,
zneutralizować wirusy,
zabezpieczyć pomieszczenia,
poprawić bezpieczeństwo mieszkańców i pracowników.
To właśnie dlatego specjaliści zalecają kompleksowe działania obejmujące deratyzację, dezynfekcję oraz ozonowanie.
Ozonowanie pomieszczeń po obecności gryzoni
Na czym polega ozonowanie?
Ozonowanie wykorzystuje silne właściwości utleniające ozonu. Gaz ten pomaga redukować wirusy, bakterie oraz nieprzyjemne zapachy. Proces dociera także do miejsc trudno dostępnych.
Ozonowanie stosuje się między innymi po:
obecności szczurów,
obecności myszy,
skażeniu biologicznym,
zalaniach,
zgonach,
zakażeniach wirusowych.
Dlaczego ozonowanie ma znaczenie przy zagrożeniu hantawirusem?
W przypadku skażenia po gryzoniach ozonowanie może stanowić ważny element procesu dekontaminacji. Pomaga ograniczyć ilość drobnoustrojów obecnych w pomieszczeniu. Dodatkowo neutralizuje nieprzyjemne zapachy pozostawione przez myszy i szczury.
Skuteczność procesu zależy jednak od kilku czynników:
odpowiedniego stężenia ozonu,
czasu działania,
przygotowania pomieszczeń,
profesjonalnego sprzętu,
doświadczenia wykonawców.
Nieprawidłowo wykonane ozonowanie może być nieskuteczne. Dlatego zabieg powinien być przeprowadzany przez wyspecjalizowane firmy.